Szkoła Medyczna Info

Zobacz także...

 

Nietrzymanie moczu

Cewniki dopęcherzowe

Cewniki samoutrzymujące się w pęcherzu stosuje się w sytuacjach gdy trzeba zabezpieczyć odprowadzanie moczu u osób, które z powodu przeszkody czy urazu nie mogą wydalić kolejnych porcji moczu i u których nie jest możliwe stosowanie tzw. cewnikowania przerywanego z zastosowaniem cewnika typu Nelaton, np. u osób z przerostem gruczołu prostaty. Niekiedy cewniki samoutrzymujące się stosuje się u osób obłożnie chorych, które mają problem nietrzymania moczu i którym z różnych powodów nie można zapewnić odpowiedniej pielęgnacji. Cewnik w tym wypadku traktowany jest jako sprzęt zabezpieczający skórę przed drażniącym działaniem moczu, szczególnie gdy chory ma odleżyny. Cewniki Foleya są wykonane z różnych materiałów i utrzymują się w pęcherzu moczowym dzięki balonikowi o średnicy większej niż średnica cewki moczowej, umieszczonemu na końcu cewnika. Balonik wypełnia się jałowym płynem przez kanał znajdujący się w ścianie cewnika bezpośrednio po wprowadzeniu cewnika do pęcherza.
Okres utrzymania cewnika w pęcherzu zależy od rodzaju materiału z którego został wykonany cewnik i waha się od 10 dni do 6 tygodni. Po upływie tego okresu lub stwierdzeniu upośledzenia drożności cewnika, bezwzględnie należy wymienić go na nowy. Cewniki z gumy, lateksu czy PCV nie powinny być dłużej w pęcherzu niż 4 - 6 dni natomiast cewniki z lateksu silikonowego ok. 21 dni. Cewniki ze 100% silikonu mogą być w pęcherzu nawet kilka miesięcy. Silikon jest najbardziej (ze znanych obecnie) neutralnym biologicznie materiałem. Dzięki bardzo zwartej i gładkiej strukturze ma minimalne właściwości inkrustacyjne. Okres utrzymywania cewnika w pęcherzu wyznaczany jest osadzaniem się kamienia na ściankach cewnika Używając cewników silikonowych zmniejszamy ryzyko zakażenia pęcherza moczowego na drodze wstępującej. Przy wyborze cewnika należy pamiętać, że guma, lateks czy PCV po kilku dniach mogą dać odczyn cewkowy (ten stan zapalny nieuchronnie prowadzi do zwężeń cewki moczowej) oraz mają budowę sprzyjającą siewom bakteryjnym. Jeżeli producent poleca dany cewnik np. na 7 dni to bez względu na to, że cewnik ten nadal dobrze funkcjonuje, należy go wymienić. Zapobiega to bolesnemu zatrzymaniu moczu z powodu zatkania cewnika. 
Cewniki samoutrzymujące się w pęcherzu łączy się z workiem na mocz. Worki są różnej wielkości i różnią się nieco zewnętrznym wyglądem, ale mają wspólną cechę: są wykonane z miękkiego tworzywa sztucznego, ma zawór uniemożliwiający cofanie się moczu do drenu, mają dren, który łączy worek do zbiórki moczu z cewnikiem oraz zawór spustowy umożliwiający opróżnienie worka po wypełnieniu.

Cewniki do jednorazowego cewnikowania

Stosuje się do jednorazowego odprowadzenia moczu, np. odbarczenie pęcherza po zabiegach lub w tzw. cewnikowaniu przerywanym stosowanym przez osoby, które nie mogą fizjologicznie wydalić moczu. 
Cewniki typu Nelaton są zamknięte półkolisto, z jednym bocznym otworem na końcu. Wykonane są z gumy lub miękkich mas plastycznych.

Cewniki powlekane

Cewniki powlekane, przeznaczone do cewnikowania przerywanego bez użycia dodatkowego żelu - dla mężczyzn, kobiet i dzieci. Jednorodna warstwa powlekająca nadaje cewnikowi gładkość i poślizg na całej powierzchni, znacznie zmniejszając tarcie pomiędzy cewnikiem a błoną śluzową cewki moczowej. Po 30 sekundach od zanurzenia w wodzie lub soli fizjologicznej warstwa powlekająca (EasiCath) przekształca się w jednorodny żel umożliwiający delikatne i bezpieczniejsze wprowadzenie go do cewki moczowej.

Cewniki zewnętrzne

U mężczyzn z całkowitym nietrzymaniem moczu zamiast pieluchomajtek czy wkładek urologicznych lub cewnika Foley'a można stosować cewnik zewnętrzny. Cewnik zewnętrzny jest nakładką na prącie przypominającą kształtem prezerwatywę zakończoną krótkim drenem, który podłącza się do drenu worka do zbiórki moczu. Cewniki zewnętrzne wykonane są z lateksu lub miękkiego silikonu a ich stosowanie pozwala na normalne funkcjonowanie. Cewniki zewnętrzne produkowane są w systemach jednoczęściowych (cewnik bezpośrednio przylega do skóry prącia i dwuczęściowych gdy cewnik nakłada się na uprzednio założony u nasady penisa paseczek z klejem . 

 

Rozmiar cewnika dobierany jest indywidualnie dla każdego pacjenta. Standardowo dostępne są cewniki o średnicy o 25 do 41 mm. Po założeniu cewnika na prącie do jego końcówki podłącza się worek do zbiórki moczu, który mocuje się w dogodny dla pacjenta sposób - najczęściej do łydki.
Co 24 godziny należy zmieniać cewnik zewnętrzny na nowy. Silikon, z którego wykonano cewnik jest hipoalergiczny i rzadko powoduje reakcje uczuleniowe. Cewniki zewnętrzne u większości pacjentów nie powodują podrażnienia skóry prącia i żołędzi stanowiąc dobrą alternatywę dla pieluch i cewnika Foley'a. Stosując cewnik zewnętrzny do zbierania moczu używamy worka, który:

Worki na mocz powinny być zawsze umieszczane poniżej poziomu spojenia łonowego (jeżeli nie posiadają zaworu antyzwrotnego), aby nie dopuszczać do cofania się moczu z worka.
Inny sprzet, niezbędny w pielęgnowaniu osoby z problemem nietrzymania moczu :

 

Sprawdź także nasz kurs dotyczący pielęgnacji osób z nietrzymaniem moczu

 


Wszystkie treści, zdjęcia oraz grafiki zamieszczone na stronie Polskiej Szkoły Opiekunów Medycznych, chronione są prawem autorskim. Kopiowanie, powielanie, przetwarzanie oraz jakiekolwiek wykorzystanie, jest zabronione bez zgody administratora serwisu.